Duygu Has
Duygu Has
Giriş Tarihi : 05-03-2021 16:47
Güncelleme : 05-04-2021 18:41

Travma Psikolojisi

Travma Psikolojisi 

Dünyada,  çoğu zaman da  ülkemizde üzülerek bir çok örneğine şahit olduğumuz bir konu. Doğal afetler, terör saldırıları, özellikle son zamanlarda medyaya sık sık karşılaşır olduğumuz deprem haberleri, şiddet, taciz ve tecavüz... Bu haberleri dinliyor olmak ya da haberlerde duyduğumuz olayları deneyimleyen insanların yakınımızda yer alan kişiler  olduğunu biliyor olmak elbette bizi bir şekilde etkiliyor. Ancak ne yazık ki etkileri, travmaya maruz kalan kişiler kadar hafif deneyimlenmiyor. 

Travma bireyin ruhsal varlığının, benliğinin üstesinden  gelemeyeceği şekilde dehşete düşüren, çaresiz bırakan, güvenliğine tehdit oluşturan, fiziksel bütünlüğüne tehdit eden olağan veya  olağandışı yaşantılardır.   

Travmatik tepkiler olağandışı yaşantılara yönelik olarak verilen olağan tepkilerdir ve travmaya verilen tepkiler, ortaya çıkış ve devam ediş sürelerine göre farklı şekilde isimlendirilirler. 

Peki o halde  travma  ne gibi tepkiler oluşmaktadır ? 

Travmayı bizzat deneyimlemiş olmak, duygusal, zihinsel, fizyolojik ve bedensel bir takım tepkilere sebep olur.

 Şok, korku, endişe, öfke, suçluluk, pişmanlık, utanç, çaresizlik, karamsarlık, depresif mod ve karmaşık bir takım duygular hissetmemize sebep olabilir.

Bunların yanında, bulantı, yorgunluk, kalp çarpıntısı, titreme, bayılma hissi, baş dönmesi, baş ağrısı, titreme ürperti gibi bir takım fizyolojik tepkiler verebilir bedenimiz. 

Ani ve beklenmedik şekilde deneyimlenen bir yaşantı olan travma, algı ve zihnimizin işleyişine de bir takım etkiler oluşturur. Travma anı ile ilgili belleğimizde bir takım boşluklar olabilir bu boşlukların yanında zaman zaman zihne istemsiz giren bir travma anına ilişkin bir takım detaylar ve yeniden yaşantılamalar söz konusu olabilir. Bunlarla birlikte, dalgınlık, dikkatsizlik, kabus, içinde bulunduğumuz zaman tarihle ilgili bir takım karışıklıklar yaşama, problemlerin üstesinden gelme ile ilgili ilk zamanlar zorluk yaşanabilir.

Kolayca irkilme, çabuk sinirlenme, tepkide bulunma, ani bir takım davranışlar, yerinde duramama, yeme sorunları bazı durumlarda alkol kullanımı, kendini sosyal hayattan geri çekme gibi davranışlar, kişilerarası ilişkilerde sorunlar görülebilmektedir.  

Travma tepkilerinin ortaya çıkış ve devam etme süresine göre  farklı isimler aldığından söz etmiştim. Travmanın ardından başlayan, ortalama 1 ay gibi bir süre içerisinde görülebilen belirtiler akut stres bozukluğu olarak isimlendirilmektedir. Ancak belirtiler bir aydan uzun sürüyorsa bu durum artık Travma Sonrası Stres Bozukluğu olarak isimlendirilmektedir. 

Travmatik tepkilere nasıl müdahale edilir ?  

Öncelikle travma sonrasında görülen belirtilerin olağan dışı bir yaşantıya yönelik verilen olağan tepkiler olduğunun hatırda kalması gerekir. Terör saldırıları ve doğal afetlerden daha çok aşina olduğumuz müdahaleler öncelikle travmaya maruz kalan ya da kalan kişilerin öncelikli olarak güvenliğinin sağlanması, İlk Yardım müdahaleleri ilk adımıdır. İlk anlarda yapılan bu müdahalelerin yanında stres tepkilerinin ele alınması hem de psikolojik desteği amaçlayan psikososyal destek uygulamaları ve travmaya kalanların travma öncesi yaşantılarında yer alan rutinlerine  en hızlı şekilde döndürülmesi amaçlanan uygulamalar, yapılan müdahaleler arasındadır. Bu tür müdahaleler daha çok sivil yardım kuruluşları ya da bir takım dernekler tarafından yapılan uygulamalardır. Travmaya maruz kalan çoğu kişi stres tepkileri vermesi beklenen bir durumdur ancak beklediğimiz tepkilerin devam etme süresi beklenenden daha uzun olduğunda artık Travma Sonrası Stres Bozukluğunu dediğimiz durumu görmeye başlarız.

  TSSB nedir ve nasıl müdahale edileceğine ilişkin bilgileri de bir sonraki yazıda yer vereceğim. 

Hoşçakalın.

 

 

 

 

İnstagram :

Psikolog Duygu Has

https://instagram.com/psikolog.duygu.has?igshid=1wjswy0pfojjs

  

NELER SÖYLENDİ?
@
PUAN DURUMU
HAVA DURUMU
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA