Duygu Has
Duygu Has
Giriş Tarihi : 25-04-2021 20:47

Panik Bozukluk

"Kalp krizi geçiriyorum "

Panik bozukluk, bir tıkla internetin bize sundukları  aracılığıyla ya da yakın çevremizde deneyimleyen insanlardan aşina olduğumuz bir bozukluk olarak karşımıza çıkıyor. Ancak kulaktan kulağa aktarılan bilgilerin bazen de internet dünyasının içerdiği fazla içerik ne yazık ki yanlış bilgileri barındırabiliyor. Bu gün ise bu yazımda sizlere karşılaşabileceğiniz yanlış bilgileri ayırt etmenize yardımcı olmaya çalışacağım.  

Panik bozuklukta ilk atağını geçiren kişiler, çoğu zaman  kalp krizi  geçirdiği endişesi ile  acil servislere taşınırlar. Kalp krizi geçirdiğine ilişkin bir bulguya rastlanmadığı zaman bireylere stresle ilgili olabileceği yönünde açıklama yapılır. Ancak panik bozuklukla ilgili farkındalık kazanılmadığı için ilk zamanlar sıklıkla her atak acil servise taşınarak sonlanır. 

Atağın en belirleyici özelliği ise aniden ortaya çıkması, hızlıca şiddetlenmesi ve kişiye tehlike veya sonunun geldiğini düşünmesine sebep olan, başlangıcı ve sonu olan  yoğun korku ve sıkıntı nöbeti oluşturmasıdır.  

Atak yaşayan kişiler çoğu zaman bu deneyimi kriz olarak adlandırırlar. Belirtiler ortalama on dakika gibi bir müddette yoğunlaşarak en yüksek noktaya ulaşıp yavaş yavaş azalmaya başlar ancak atağı deneyimleyen bireyler için bu müddet kendilerine çok daha uzun gelir. 

Peki atak esnasında neler yaşanıyor ?  

Panik bozukluğun kendine özgü belli bedensel, duygusal ve zihinsel boyutta belirtileri barındırır. Atak sırasında, çarpıntı, kalp atışının artması, terleme, titreme, sarsıntı ve ağızda kuruma hissi gibi belirtilerinin yanında nefes almakta zorlanma, boğulma hissi, göğüste ağrı, sıkıntı ya da baskı hissi, bulantı, karında rahatsızlık, sıcak ya da soğuk basması, uyuşma, karıncalanma gibi fizyolojik belirtiler eşlik eder. Tüm bu belirtilerin yanında sersemlik hissi, baş dönmesi, bayılma hisside görülür. Panik bozukluğun bu belirtilerini deneyimliyor olmak bireylerde kontrolünü kaybettiği duygusunu tetikleyerek çıldırma ya da akıl sağlığını yitireceğini ya da öleceğini düşündürür. Yaşanan yoğun kaygı ile baş edebilmesi için bünye, bireylerde atak sırasında sanki kendine sanki dışarıdan bakıyormuş gibi ya da yaşananlar sanki bir başkasının başına geliyormuş  veya sanki bir rüyadaymış gibi çözülme belirtilerine yol açar.  

Ataklar beklenmedik bir anda gerçekleşebileceği gibi belirli bir ortamda veya durumlarda da tetiklenebilmektedir. Başlarda ataklar sıklık göstermese de zamanla  kendi içerisinde tekrarlanmaya başlayabilir. Tekrarlanan ataklarsa bir müddet sonra kişilerde kaygılı bekleyişlere yol açar.  Bireyler bir sonraki atağın gerçekleşme ihtimali karşısında gerginlik hissetmeye başlar. Kalp krizi geçirme, kontrolünü kaybetme ya da çıldırma endişesinin yanında atak geçirme korkusu eklendikten sonra kişiler başlarına gelmesinden endişe ettikleri durumla başa çıkabilmek ve ataklardan kaçınabilmek  için bir takım stratejiler ya da güvenlik arama yöntemleri geliştirmeye başlarlar.  Kişiler bununla baş edebilmek için ilaç ya da alkol kullanımına başlayabilirler ya da hayatlarını aktivitelerini kısıtlayarak yaşayabilirler, evden tek başına çıkmak istemeyebilirler ya da efor sarf edici aktiviteden kaçınarak en sonuna pasif bir hayat yaşamaya başlarlar.   

Sonuç olarak panik bozukluk aşırı efor veya tehlikeli, yaşamı tehdit edici durumlarla bağlantılı olmamasına karşın bireylerin atak geçirmemek için aldığı önlemler atakların önüne geçmede başarısız olmasının yanında kişinin hayatını ve işlevselliğini olumsuz yönde etkilemeye devam etmesinin yanında esasında bu sefer sağlıklarına faydalı olmayan yöntemlerle farkında olmadan zarar vererek önüne geçmeye çalıştıkları durumların oluşumlarına zemin hazırlamış olurlar.  

Panik bozukluğun oluşumuna sebep olan etkenler nelerdir ? 

Diğer yazılarımda daha önce belirttiğim üzere diğer psikiyatrik rahatsızlıklarda olduğu gibi panik bozukluğun nedenine ilişkin tek bir yanıt mevcut değildir.  Biyolojik bir takım faktörlerin yanında beden duyumlarına yönelik hassasiyet, beden sinyallerine alarm niteliği yükleme, genetik faktörler rol oynayabilmektedir. 

Panik Bozukluğun tedavisi nedir ? 

Panik bozukluğun tedavisine geldiğimizde ise öncelikle tanının bir ruh sağlığı uzmanı tarafından koyulması gerekmektedir. Tedavi sürecinde ise Psikiyatristler danışanın durumuna göre ilaç tedavisi verebilirler ancak bununda yanında yine psikiyatristler veya alanında uzman psikologlar tarafından psikoterapi yöntemleri ile tedavi sürecini danışanla birlikte planlanarak durumla başa çıkabilmeleri için gereken müdahaleler yapılmaktadır.  

Yaşanılanlar karşısında kendilerini savunmasız ve desteğe ihtiyacı içinde olduğu duygusunu  en yoğun deneyimleyenler elbette ki bireylerin  kendilerinden sonra yakınlarıdır.   

Bazen aile içi dinamikler bazen de kişilerin yaşadıkları zorluklardan yakın çevreninde etkilenmesi,  bir uzmana başvurma girişimini ya uzatma ya da vaktinde yardım  alma  kararı üzerinde  birlikte rol oynayabilmektedir.  

Bir şekilde kendilerine  destek olmaya çalışan yakınlar, bazen durumun düzelmesi için bir uzmana başvurmak için yönlendirmeye çalışırken bazen  de atakların oluşturduğu etkilerden kaçınmak  rahatsızlığa sahip bireylerin başvurduğu, acile gitme, evden dışarı çıkmama, tansiyon ölçme ya da ilaç alma gibi güvenlik arama davranışlarını farkında olmadan destekleyerek esasında maalesef ki bozukluğun sürmesine bireylerle birlikte rol alabilmektedir. 

Elbette ki  değişim için bireylerin içlerinde bulunduğu durumdan gerçekten rahatsız olmaları ve bir şeyleri değiştirmek için kararlı olmaları gerekir, yakınlarının yardım almaları gerektiği konusundaki ısrarcı tutumları rahatsızlığın sürecine faydalı olmasa da bozukluğun sürmesine yardımcı olabilen davranışlar konusunda yakın çevrenin farkındalık kazanması da  bireylerin uzun zaman kısıtlı ve işlevsiz bir hayatı sürdürmenin önüne geçmesi  konusunda panik bozukluğa sahip yakınlarına yardımcı olabilirler. 

  

 

 

 

İnstagram :

Psikolog Duygu Has

https://instagram.com/psikolog.duygu.has?igshid=1wjswy0pfojjs

NELER SÖYLENDİ?
@
PUAN DURUMU
  • Spor Toto Süper LigOP
  • 1Adana Demirspor00
  • 2Aytemiz Alanyaspor00
  • 3Altay00
  • 4Fraport-TAV Antalyaspor00
  • 5Medipol Başakşehir00
  • 6Beşiktaş00
  • 7Çaykur Rizespor00
  • 8Fatih Karagümrük00
  • 9Fenerbahçe00
  • 10Galatasaray00
  • 11Gaziantep Futbol Kulübü00
  • 12Giresunspor00
  • 13Göztepe00
  • 14Atakaş Hatayspor00
  • 15Kasımpaşa00
  • 16Yukatel Kayserispor00
  • 17İttifak Holding Konyaspor00
  • 18Demir Grup Sivasspor00
  • 19Trabzonspor00
  • 20Helenex Yeni Malatyaspor00
HAVA DURUMU
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA