Duygu Has
Duygu Has
Giriş Tarihi : 21-09-2021 22:27
Güncelleme : 09-04-2022 17:24

Obsesif Kompulsif Bozukluk

 

Obsesif Kompulsif Bozukluk

Günlük hayatımızda takıntı olarak isimlendirdiğimiz veya kusursuzluğa ulaşmaya çalıştığımız, bazen belirli bir alanda olmazsa olmazımıza işaret etmek için kullandığımız kelime. Ancak bunun psikiyatrideki anlamı ise günlük kullanımından biraz daha farklı.

Kökeni insanlık tarihi kadar eskidir ki William Shakespeare' in Macbeth adlı eserinde bunu görmekteyiz. Lady Macbeth’ in yaptığı hatalardan ötürü içine düştüğü buhranın sonucunda " Arabistan'ın bütün ıtırları şu minicik elin kokusunu temizleyemez artık " diyerek ellerini yıkamaktan alıkoyamaması da obsesif kompulsif bozukluğun varlığına işaret etmektedir.

Peki nedir obsesif kompulsif bozukluk ?

Obseszihne istenmeden giren, tekrarlayıcı ve rahatsızlık veren düşünceler ve bu düşüncelerin üstesinden gelebilmek için yapılan ritüellerdir.

Yineleyici ve istemsiz olarak deneyimlenen, uygunsuz olarak yaşanan ve kişilerde belirgin sıkıntıya sebep olan obsesyonlar, düşünce, düşlem ya da dürtü şeklinde gerçekleşebilir. Obsesyonlar kendinisini bir kaç kategoride gösterir. Bunlar, mikrop, kir, pislik gibi bulaşma obsesyonları, ocağın altını kapatıp kapatmadığı, ütü fişini çekip çekmediği, kapıyı kilitleyip kilitlemediğine emin olamamaya ilişkin kuşku obsesyonları, düzen simetri obsesyonları, uğur ya da uğursuzluğun atfedildiği nesne veya rakamlar karşısında tetiklenen büyüsel-batıl obsesyonlar, Tanrının varlığında şüphe duyma, ibadet esnasında içinden küfür geçirme gibi dini kural ve değerleri aşmayı içeren dini obsesyonlar, başkasına zarar verme, küfür etme gibi saldırganlık ve kişinin kontrolünü kaybedip bir başkasına sarkıntılık yapma, karşı cinse, hem cinlerine ya da yakınlarına ilişkin cinsel içerikli hayaller kurma gibi cinsel obsesyonlardır.

Kompulsiyonlar ise obsesyonların kişilerde oluşturduğu sıkıntılar ile başa çıkabilmek, onları etkisizleştirebilmek için yaptıkları ritüellerdir.

Kompulsiyonlar, yıkama, temizleme, kontrol etme, sıraya koyma, söyleme, sorma, itiraf etme, sayı sayma veya bunları belli bir sayı ile yapmak gibi davranış düzeyinde, dışarıdan görülebilen şekilde olabileceği gibi, dua etme, sayma, sessiz bir şeyle söyleme gibi dışarıdan görülemeyen ancak zihinden yapılan ritüeller şeklinde de gerçekleşebilir.

Obsesyonlar yaşam içinde karşılaşılan büyük problemlere ilişkin hissedilen üzüntülerin bir sonucu değildir. Bununla birlikte, obsesyonlarla kompulsiyonlar her zaman birbirleri ile ilişkili olmayabilir ve dışarıdan bakıldığında mantıklı gelmeyebilir. Çoğu zaman kişiler bunun mantıksız olduğunu düşünebilir, bir müddet önem vermemeye çalışabilirler, çocuklar hariç. Ancak kişiler yine de kendilerini kompulsiyonları yapmaktan alıkoyamayabilirler.

Peki o halde bu durum bir rahatsızlık mı yoksa vazgeçmek istemediğimiz değerlerimiz mi olduğunu nasıl ayırt ederiz ? Değerlerimiz veya standartlarımızı gerçekleştirdiğimizde tatmin olabiliyorsak bu bir rahatsızlık değildir. Ancak üstesinden gelebilmek için yaptıklarımız bizi tatmin etmiyor, içinde bulunulan durum ulaşmak istediğimiz noktaya gelsek dahi rahatlayamadığımız noktada ise artık rahatsızlık olarak kabul edilmektedir. Örneğin evimizin temizliği ya da derli toplu olmasına ilişkin hassasiyetimiz olabilir. Temizliği ve toparlamayı istediğimiz şekilde yaptığımızda yaptığımız işten tatmin olabiliyor ve rahatlayabiliyor ve bir noktadan sona temizliği bırakabiliyorsak bu durum rahatsızlık olarak kabul edilmez. Ancak, tüm bunları yaptıktan sonra hala gerginsek, rahatlamıyor ve tatmin olamıyorsak, kendimizi bir şeyleri yapmaktan alıkoyamıyor ve bu durum zamanımızı fazla harcamamıza, diğer işlerimize ayırmamız gereken vakitten alıkoyuyor ve kişilerarası problemlere sebep oluyorsa bu durum rahatsızlık adını alabilecek kriterleri doldurduğu anlamına gelmektedir.

Obsesif Kompulsif Bozukluk Nedeni nedir ?

Bu sorunun cevabına çalışmalar farklı perspektiflerden bir çok farklı yanıt seçenekleri ile karşılık vermektedir. Genetik ve nörobiyolojik temellerinin rol oynayabileceği gibi bazı ebeveyn tutumlarının, yaşamın bazı erken dönem gelişim evreleri içerisinde ki yaşantıların ve bireylerin sahip olduğu düşünce yapılarının OKB'nin oluşumunda ve sürmesinde etkili olabileceğine işaret edilmektedir.

Tedavisi nasıl yapılmaktadır?

Öncelikle tanı sürecinin bir ruh sağılığı uzmanı olan psikiyatristler tarafından gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Tedavi aşamasında psikiyatristler uygun gördüğü taktirde ilaç tedavisi uygulayabildiği gibi ilaç tedavisinin yanında psikoterapi yöntemleri ile de süreç ilerletilebilmektedir. Psikoterapi psikiyatristler tarafından uygulanabileceği gibi alanında uzman klinik psikologlar tarafından da yapılabilmektedir. Tedavi aşamasında amaç ve hedefler danışanla birlikte planlanarak bireyin daha işlevsel bir yaşam sürmesi amaçlanmaktadır.

 

 

 

 

 

NELER SÖYLENDİ?
@
PUAN DURUMU
  • Süper Lig Ahmet Çalık SezonuOP
  • 1Trabzonspor3881
  • 2Fenerbahçe3873
  • 3Konyaspor3868
  • 4Başakşehir FK3865
  • 5Alanyaspor3864
  • 6Beşiktaş3859
  • 7Antalyaspor3859
  • 8Fatih Karagümrük3857
  • 9Adana Demirspor3855
  • 10Sivasspor3854
  • 11Kasımpaşa3853
  • 12Hatayspor3853
  • 13Galatasaray3852
  • 14Kayserispor3847
  • 15Gaziantep FK3846
  • 16Giresunspor3845
  • 17Çaykur Rizespor3836
  • 18Altay3834
  • 19Göztepe3828
  • 20Yeni Malatyaspor3820
HAVA DURUMU
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
ANKET OYLAMA TÜMÜ
Hayat Nasıl Gidiyor ?
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA