Duygu Has
Duygu Has
Giriş Tarihi : 21-09-2021 22:27
Güncelleme : 24-09-2021 20:50

Obsesif Kompulsif Bozukluk

Obsesif Kompulsif Bozukluk

Günlük hayatımızda takıntı olarak isimlendirdiğimiz veya kusursuzluğa ulaşma çabamıza işaret etmek, bazen de belirli bir alanda olmazsa olmazımıza işaret etmek için kullandığımız bir kelime olarak yer almaktadır. Ancak psikiyatrideki anlamı ise günlük kullanımından biraz daha farklı olarak karşımıza çıkıyor.

Kökeni insanlık tarihi kadar eskidir ki William Shakespeare' in Macbeth adlı eserinde Lady Macbeth’ in yaptığı hatalardan ötürü içine düştüğü buhranın sonucunda " Arabistan'ın bütün ıtırları şu minicik elin kokusunu temizleyemez artık " diyerek ellerini yıkamaktan alıkoyamaması da obsesif kompulsif bozukluğu işaret etmektedir.

Peki nedir obsesif kompulsif bozukluk ?

Obsesif kompulsif bozukluk, zihne istenmeden giren, tekrarlayıcı ve  rahatsızlık veren düşünceleri ve bu düşüncelerin üstesinden gelebilmek için yapılan ritüellerdir.  

Çoğu zaman yineleyici ve istemsiz olarak deneyimlenen, uygunsuz olarak yaşanan ve kişilerde belirgin sıkıntıya sebep olan obsesyonlar, düşünce, düşlem ya da dürtü şeklinde gerçekleşebilmektedir. Obsesyonların kendinisini bir kaç kategoride görebiliriz. Bunlar, mikrop, kir, pislik gibi bulaşma obsesyonları, ocağın altını kapatıp kapatmadığı, ütü fişini çekip çekmediğine  emin olamamaya ilişkin kuşku obsesyonları, düzen simetri obsesyonları, uğur ya da uğursuzluğun atfedilidiği nesne veya rakamlar karşısında tetiklenen büyüsel-batıl obsesyonlar, dini kural ve değerleri uygunsuz şekilde aşmayı içeren dini obsesyonlar, başkasına zarar verme, küfür etme gibi saldırganlık ve cinsel obsesyonlardır.

Kompulsiyonlar ise obsesyonların kişilerde oluşturduğu sıkıntılar ile başa çıkabilmek, onları etkisizleştirebilmek için yaptıkları ritüellerdir.

Kompulsiyonlar, yıkama, temizleme, kontrol etme, sıraya koyma, söyleme, sorma, itiraf etme, sayı sayma veya bunları belli bir sayı ile yapmak gibi davranış düzeyinde, dışarıdan görülebilen şekilde olabileceği gibi, dua etme, sayma, sessiz bir şeyle söyleme gibi dışarıdan görülemeyen ancak zihinden yapılan ritüeller şeklinde de gerçekleşebilir.

Obsesyonlar yaşam içinde karşılaşılan büyük problemlere ilişkin hissedilen üzüntülerin bir sonucu değildir. Bununla birlikte, obsesyonlarla kompulsiyonlar her zaman birbirleri ile ilişkili olmayabilir ve dışarıdan bakıldığında mantıklı gelmeyebilir. Çoğu zaman kişiler bunun mantıksız olduğunu düşünebilir, bir müddet önem vermemeye çalışabilirler,  çocuklar hariç.  Ancak kişiler yine de kendilerini kompulsiyonları yapmaktan alıkoyamayabilirler.

Peki o halde bu durum bir rahatsızlık mı yoksa vazgeçmek istemediğimiz değerlerimiz mi olduğunu nasıl ayırt ederiz ?

Değerlerimiz veya standartlarımızı gerçekleştirdiğimizde tatmin olabiliyorsak bu bir rahatsızlık değildir. Ancak üstesinden gelebilmek için yaptıklarımız bizi tatmin etmiyor, ulaşmak istediğimiz noktaya gelsek dahi rahatlayamayıyorsak, artık rahatsızlık olarak kabul edilmektedir. Örneğin evimizin temizliği ya da derli toplu olmasına ilişkin hassasiyetimiz olabilir. Temizliği ve toparlamayı istediğimiz şekilde yaptığımızda yaptığımız işten tatmin olabiliyor ve rahatlayabiliyor ve bir noktadan sona temizliği bırakabiliyorsak bu durum rahatsızlık olarak kabul edilmez. Ancak, tüm bunları yaptıktan sonra hala gerginsek, rahatlamıyor ve tatmin olamıyorsak, kendimizi bir şeyleri yapmaktan alıkoyamıyorsak ve bu uğurda yaptıklarımız zamanımızdan fazlaca alıyor, diğer işlerimize ayırmamız gereken vakitten alıkoyuyor, kurulan düzeni muhafaza etmeye yönelik girişimler veya aldığımız önlemler kişilerarası problemlere sebep oluyorsa bu durum rahatsızlık adını alabilecek kriterleri doldurduğu anlamına gelmektedir.

Obsesif Kompulsif Bozukluk Nedeni nedir ?

Bu sorunun cevabına çalışmalar farklı perspektiflerden bir çok farklı yanıt seçenekleri ile karşılık vermektedir. Genetik ve nörobiyolojik temellerinin rol oynayabileceği gibi bazı ebeveyn tutumlarının, yaşamın bazı erken dönem gelişim evreleri içerisinde ki yaşantıların ve bireylerin sahip olduğu düşünce yapılarının OKB'nin oluşumunda ve sürmesinde  etkili olabileceğine işaret edilmektedir.

Tedavisi nasıl yapılmaktadır?

Öncelikle tanı sürecinin bir ruh sağılığı uzmanı olan psikiyatristler tarafından gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Tedavi aşamasında psikiyatristler uygun gördüğü taktirde ilaç tedavisi uygulayabildiği gibi ilaç tedavisinin yanında psikoterapi yöntemleri ile de süreç ilerletilebilmektedir. Psikoterapi psikiyatristler tarafından uygulanabileceği gibi alanında uzman psikologlar tarafından da yapılabilmektedir. Tedavi aşamasında, amaç ve hedefler kişlerle birlikte planlanarak bireyin daha işlevsel bir yaşam sürmesi hedeflenmektedir.

 

 

 

İnstagram;

https://instagram.com/psikolog.duygu.has?igshid=1wjswy0pfojjs

 

NELER SÖYLENDİ?
@
PUAN DURUMU
  • Süper LigOP
  • 1Trabzonspor921
  • 2Hatayspor919
  • 3Fenerbahçe919
  • 4Beşiktaş917
  • 5Fatih Karagümrük917
  • 6Galatasaray917
  • 7Alanyaspor917
  • 8Altay1015
  • 9Konyaspor914
  • 10Adana Demirspor912
  • 11Yeni Malatyaspor1012
  • 12Kayserispor911
  • 13Gaziantep FK911
  • 14Sivasspor910
  • 15Başakşehir FK99
  • 16Antalyaspor99
  • 17Göztepe98
  • 18Giresunspor98
  • 19Kasımpaşa96
  • 20Çaykur Rizespor91
HAVA DURUMU
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
ANKET OYLAMA TÜMÜ
Covid-19 'la ilgili 3. aşıyı yaptırdınız mı?
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA