Duygu Has
Duygu Has
Giriş Tarihi : 10-10-2021 11:22

Fobi

Fobiler

“ Kedilerden oldum olası korkmuşumdur. Bu durumun ne zaman başladığı ile ilgili net bir cevap veremem, hemen hemen kendimi bildim bileli böyleydim. Ancak bir keresinde çocukluğumda  arkadaşlarımla birlikte yavru kedi sevmeye gitmiştik. Daha sonra anne kedi birden tıslayarak arkadaşımın eline saldırdı. O kadar korkmuştum ki, kedinin çıkardığı ses kulaklarımdan gitmiyordu. Arkadaşımın eline bakamadım bile, nasıl uzaklaştığımı tam hatırlayamıyorum. O günden sonra oldum olası kedili yerlerden uzak durmaya çalışıyorum. Bir de birkaç ay o sokağa hiç girmediğimi hatırlıyorum. O günden bu yana onlarla aynı yerde bulunmam mümkün değildi. Fotoğrafını görmem dahi tüylerimin diken diken olmasına, kalbimin kulaklarımda atmasına sebep olurdu. Mezun olduktan sonra işim gereği başka bir şehire taşındım. Taşınacağım şehirde ulaşım sıkıntılı olduğu için evimi iş yerime yakın bir yerde olmasının daha iyi olacağını düşündüm. Ancak bulunduğum semtte o kadar fazla kedi var ki sanki kedi cennetine gelmiş gibiydim. Herkes orada hayvanlara çok saygılıydı ve iyi bakıyorlardı. Kedilere kötü davranan insanları bırakın, hayvan istemeyenlerinde barınabileceği bir yer değildi. Bu durum üzerimdeki baskının artmasına sebep oldu. Önceden  bir şekilde önlem alabiliyordum. Yollara dikkatlice bakar, onların olduğu yerlerden gitmez ya da onarın bulunduğu yerlerde oturmazdım. Şimdi ise evden işe işten eve gitmek benim için iyice sıkıntı oldu. Eskiden erkenden uyanır kimsenin uyanmadığı bir saatte evden çıkar, işe varana kadar bir kediye denk gelirsem onları kendimden uzaklaştırmak için su atardım üstlerine. Bu durum üzerimde sık sık su taşımama sebep oluyordu. Ancak bir gün  birine yakalandım. Bana öyle bir bağırdı, öyle bir ithamlarda bulundu ki sabahın köründe, resmen yerin dibine girdim. Karanlık havada, ışık yanmayan dairelerin ışıkları bir bir yanmaya başladı. İnsanlar camdan dışarı çıkıp bana kınayan gözlerle bakıyordu. Bir kez daha yerin dibine girdim. Yüzümde hissettiğim alev, içimde durduramadığım titremeyle oradan kaçarcasına uzaklaştım. O gün hissettiğim utançla birlikte artık bu korkuya bir son vermek kararı almak zorunda oldum ve yardım almaya karar verdim. “

Fobi kavramı da tıpkı diğer psikiyatrik rahatsızlıklarda olduğu gibi, günlük hayatımızda kullandığımız bir kavram. Her birimizin hayatımızda bizlere bir şekilde kaygı veya korku yaratan durum veya nesneler bulunabilmesine karşın, kaygı  yaratan her şeyden belirgin bir şekilde kaçmaya ve bunlarla karşılaşma ihtimali karşısında neler yapabileceğimizle ilgili seçeneklerin zihnimizi meşgul ettiğini görmeyiz. Ancak bazılarımız için durum böyle değildir.

Peki o halde bazılarımız bu durumu nasıl deneyimliyor ?

Bu soruyu cevaplamadan evvel öncelikle fobinin ne olduğu sorusunu yanıtlamakla başlayalım. Fobi, belirli bir durum ya da  nesnenin kendisine veya kendisi ile karşılaşma ihtimaline karşı hissedilen yoğun korkudur. Fobileri tetikleyen durum veya nesnenin kendisi ile karşı karşıya kalınmasa da bazen fobi kaynağından söz edilmesi veya görüntüsünün dahi kişilerde doğrudan doğruya korku uyandırabilmektedir. Fobi karşısında tetiklenen duygular kalp çarpıntısı, terleme, titreme, uyuşma, bayılma hissi ve bulantı gibi bedensel bir takım belirtiler ile deneyimlenebilmektedir.

Esasına bakıldığında fobi kaynağı karşısında hissedilen belirtiler, fobi yarattığı gerçek tehdit ve tehlikeler göz önüne alındığında oldukça orantısız ve yoğundur çünkü bireyler korktukları durumun tehlikesini olduğundan fazla ve bu tehlike ile  başa çıkma becerilerini olduğundan az görme eğilimleri vardır.

Fobiler arasında en bilindik olanlar; kedi, köpek, yılan, örümcek, yükseklik, kapalı yerler olabileceği gibi fırtına, gök gürültüsü ya da kan, enjeksiyon gibi tıbbi tedavi girişimleri, uçağa binme ya da araba kullanma gibi belli durumlara karşı da olabilmektedir.

Esasında kaygı ve korku duygularının bünyemizde hayati etkileri vardır. Tehlike ve tehditlere karşı önlem almamız için kendimizi hazırlamamızda önemli rolü vardır. O halde işlevsel olan bu duygular hangi noktadan sonra fobi olarak kabul ediliyor ?

Bireyler çoğu zaman fobileri ile başa çıkabilmektedir. Çoğu zaman kişiler fobilerinden kaçınırlar ve korku yaratan durumlarla karşı karşıya kalmamak için bir takım stratejiler geliştirirler. Korku yaratan durumların nerede ve ne zaman karşılaşma ihtimalini önceden hesaplayabilirler. Bazen kaçınma stratejileri başarılı olabilir ve kişi sorunsuz bir hayat yaşayabilirler. Kaçınma yöntemleri işe yaradığı taktirde bireyler yardım arayışına girmezler ta ki hayatlarında bir şekilde kaçınma stratejilerini sürdüremedikleri zamana ya da aldıkları kaçınma yöntemleri günlük hayatını ve ilişkilerini ciddi şekilde etkileyene dek.

Fobilerden bu kadar bahsettikten sonra  neden oluştuğu  sorusuna gelecek olursak, diğer tüm psikiyatrik rahatsızlıklarda olduğu gibi bu sorununda tek bir yanıtı yoktur.  Fobiler doğrudan yaşanılan bir deneyimle oluşabileceği gibi model alınarak, diğer bir tanımla, herhangi bir şeye fobisi olan bir bireyin yaşantılarına şahit olarakta gelişebilir. Kaygıya yatkın olma durumunun genetik kökenleri de bir diğer faktör olarak karşımıza çıkıyor.

Fobilerin tedavisinin nasıl olduğunun yanıtı ise, öncelikle tanının bir ruh sağlığı uzmanı tarafından koyulması gerekir. Duruma göre psikiyatrist tarafından belirli bi süre ilaç tedavisi uygulanabilirken çoğu durumlarda ise psikoterapi yöntemleri ile fobilerin yarattığı işlevsizliklerin üstesinden gelinebilmektedir. Psikoterapi psikiyatristler tarafından yapılabileceği gibi alanında  uzman  psikologlar tarafından da yapılabilmektedir.

 

 

İnstagram;

https://instagram.com/psikolog.duygu.has?igshid=1wjswy0pfojjs

NELER SÖYLENDİ?
@
PUAN DURUMU
  • Süper LigOP
  • 1Trabzonspor921
  • 2Hatayspor919
  • 3Fenerbahçe919
  • 4Beşiktaş917
  • 5Fatih Karagümrük917
  • 6Galatasaray917
  • 7Alanyaspor917
  • 8Altay1015
  • 9Konyaspor914
  • 10Adana Demirspor912
  • 11Yeni Malatyaspor1012
  • 12Kayserispor911
  • 13Gaziantep FK911
  • 14Sivasspor910
  • 15Başakşehir FK99
  • 16Antalyaspor99
  • 17Göztepe98
  • 18Giresunspor98
  • 19Kasımpaşa96
  • 20Çaykur Rizespor91
HAVA DURUMU
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
ANKET OYLAMA TÜMÜ
Covid-19 'la ilgili 3. aşıyı yaptırdınız mı?
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA